Op het gouden land van Siena

Met zijn harmonieuze, evenwichtige landschappen die zo uit een renaissanceschilderij komen, is de provincie Siena een van de mooiste van Toscane.

Siena, de stad van het oker

Aan het einde van de middeleeuwen was Siena een van de dichtstbevolkte steden van Europa! Alles ademt hier nog steeds de pracht en praal uit van die tijd, toen kooplieden en bankiers Siena beroemd en welvarend maakten. Net als Brugge, dat ondanks zijn plotselinge verval zijn oorspronkelijke uiterlijk heeft behouden, blijft deze prachtige Toscaanse stad eeuwig gehuld in de aardkleurige stenen... van Siena. Zoals alle Toscaanse steden kun je deze stad te voet verkennen, met je neus in de lucht, door de kronkelige, soms steile straatjes. Op een gegeven moment kom je onvermijdelijk op het Piazza del Campo, dat oorspronkelijk schuin afliep om het al te vaak voorkomende regenwater op te vangen en de stad, die geen waterlopen heeft, van water te voorzien. Kathedraal, baptisterium, musea, kerken, paleizen, het oudste ziekenhuis ter wereld... de stad Siena alleen al rechtvaardigt een kort verblijf of een citytrip.

Wilde race

In Siena is de Palio een paardenrace, maar bovenal is het een zachte extravaganza, ongetwijfeld het moment van het jaar waar de inwoners van Siena het meest naar uitkijken. Voor de race contrade (wijken van de stad) paraderen in kleurrijke, rijk geborduurde middeleeuwse kostuums. Elke ruiter vertegenwoordigt de kleuren van een contrada. Om valsspelen te voorkomen, komen ze allemaal uit Lazio of Sardinië. Van de 17 contrade in de stad worden er slechts 10 willekeurig getrokken om deel te nemen aan de race. De paarden worden zonder zadel bereden. De enige uitrusting die is toegestaan is een zweep. Er zijn echter geen beperkingen, inclusief het omstoten van een tegenstander. Het paard dat als eerste de drie ronden van het plein aflegt, wint de Palio, ongeacht of het zijn ruiter nog draagt of niet... Hoewel de race gemiddeld maar drie minuten duurt, is hij niet minder gewelddadig en kunnen paarden en zelfs ruiters gedood worden.

Desolate landen

Ten zuidoosten van Siena ligt het ruige terroir van de «Crete Senesi», Deze vaak kale heuvels zijn bedekt met eindeloze graanvelden en veranderen, zodra in juli de oogst binnen is, in velden met zware kluiten witte klei zo hard als steen. Het is een ruig en enigszins desolaat land, soms zelfs maanachtig, wat betekent dat het uitzicht vanaf de top van de heuvelruggen vaak 360° is. Het klimaat is net zo extreem en veranderlijk.

Pienza, de ideale ministad

Verder zuidwaarts bereik je de Orcia Vallei en Pienza, een gezellig stadje vol sfeer. Gebouwd om de trots van een Renaissance paus die hier vandaan kwam te bevredigen, waren de paleizen bedoeld om te wedijveren met die van de andere steden van Toscane. Maar er werd niets aan gedaan en Pienza heeft zijn grote dorpsgevoel behouden, alsof het per ongeluk midden in de velden is gedropt, met één lange straat omzoomd met paleizen en doorsneden door een middeleeuws piazza. Bij zonsondergang kun je een wandeling maken over de stadsmuren, vanwaar je de hele Val d'Orcia kunt zien. In en rond Pienza zijn veel scènes uit The English Patient en The Gladiator opgenomen.

Val d'Orcia

Aan de voet van deze gouden stad ontvouwt de Val d'Orcia haar wonderen: graanvelden beklimmen de heuvels, hier en daar bezaaid met cipressen in verbazingwekkende vlamvormen, in bosjes, in rijen of soms solitair, en aan de horizon enkele heuveldorpen. In de Val d'Orcia krijg je vaak de indruk dat mens en natuur hun decoratieve talenten hebben gecombineerd om perfect uitgebalanceerde, bijna bijbelse landschappen te creëren.

Af en toe komen we een kudde ooien tegen die op weg naar huis zijn om gemolken te worden. Hun melk produceert de beste Pecorino kaas. Het was dan ook passend dat de hele vallei onlangs door Unesco werd geclassificeerd als werelderfgoed.

De witte paden

Maar de ziel van dit gebied ligt aan het einde van de witte paden die door bossen en velden omhoog de heuvels in slingeren, naar een verlaten boerderij, een kleine kapel of gewoon een groep cipressen. Bij elke bocht zijn er nieuwe verrassingen en... veel wild. Tussen San Quirico en Pienza is er het pad dat leidt naar de Vitaleta kapel, gebouwd in eenzaamheid met uitzicht op een veld. Het laatste stuk is te voet, tussen kuddes schapen. Je kunt dit het beste 's avonds doen, wanneer de zon de gevel streelt met honingkleurige stralen. Een andere magische plek is het gehucht La Foce: vanaf hier kun je een van de beroemde kronkelpaden met cipressen zien.

Het Medici bad

Op een steenworp afstand van de via Cassia die Rome met Siena verbindt, leidt een smal weggetje naar Bagno Vignoni. Waar je een centraal plein zou verwachten, zoals in elk Toscaans dorp, vind je een immens zwembad. Het is gebouwd door de Medici, die hier kwamen voor gezondheidskuren, en het borrelt met bubbels warm water. Voor een gratis, 100% natuurlijke duik hoef je alleen maar af te dalen naar de voet van de heuvel. Het zwavelhoudende water, dat nog steeds wordt gevoed door oude Romeinse pijpen, stort zich in een andere poel vol witte silicaslib. De veelkleurige afzettingen dragen bij aan de charme van deze plek.

Nectar van de goden

Dit fantastische terroir is ook de thuisbasis van enkele van 's werelds beste wijnen: wijn nobile in Montepulciano en vooral brunello in Montalcino. Montalcino ligt op bijna 600 meter hoogte in de schaduw van een imposant fort en was tijdens de Renaissance een van de rijkste steden van Toscane. Het was de uitvinding van de Brunello in de 19^e Het was Ferruccio Biondi Santi die de stad in haar oude glorie herstelde. De stad is bijzonder levendig op vrijdag, marktdag. Producten van de boerderij, vis en picci (typisch Toscaanse handgemaakte pasta) staan vrolijk naast elkaar op de kraampjes. Als het middaguur nadert, kun je schuilen onder de kasteelmuren om te genieten van een koel glas Brunello met een glas wijn. crostini.

San Quirico, tijdloos

San Quirico d'Orcia is als een wervelkolom, met een hoofdstraat waar alle winkels omheen draaien. Het heeft nog steeds een mooi historisch centrum: een blonde collegiale kerk bewaakt door stenen leeuwen, een aantal paleizen en, langs de stadsmuren, de Horti Leonini, Italiaanse tuinen waarvan de lay-out onveranderd is gebleven sinds de Renaissance. Het ideale moment: een avondwandeling, wanneer het centrale plein en de kleine bar worden overspoeld door dorpelingen. De oudere mensen zitten op de stenen banken en praten over het verstrijken van de tijd, terwijl de jongeren op de terrassen wedijveren in elegantie van kleding.

Toscaans Jeruzalem

Verder zuidwaarts kom je in het minst bezochte deel van Toscane, ten onrechte. Daar zijn de hellingen van de Monte Amiata, die oude vulkaan bedekt met kastanjebossen. En daarachter nog meer vergeten dorpjes, levenstheaters rechtstreeks uit oude Italiaanse films uit de jaren 1950. Sovana, gelegen op een rotsachtige uitloper, Sorano en vooral Pitigliano, dat zich ook vastklampt aan een klif. Een echte Gruyère, met kelders op verschillende niveaus. Pitigliano was ooit de thuisbasis van een bloeiende joodse gemeenschap. Een soort klein Toscaans Jeruzalem met een eigen universiteit. Vandaag de dag zetten degenen die zijn overgebleven de traditie voort en bezoeken ze de koosjere winkel en de oude synagoge.